ความกังวลของอุตสาหกรรมประมงของไทย โดยเฉพาะกุ้งและผลิตภัณฑ์ ที่ส่งออกไปสหรัฐอเมริกาที่เกิดจากการที่กระทรวงการต่างประเทศของสหรัฐอเมริกาจัดให้ประเทศไทยอยู่ในสถานะเฝ้าระวัง (Tier 2 Watch List) เป็นปีที่ 3 ติดต่อกัน ในรายงานการค้ามนุษย์ การใช้แรงงานเด็ก และแรงงานบังคับ ที่มีผลกระทบต่อภาพลักษณ์ของประเทศและสินค้าประมงของไทยเป็นอย่างมาก และหากประเทศไทยถูกลดระดับลงเป็น Tier 3 ซึ่งเป็นระดับที่บ่งบอกว่าประเทศไทยมิได้ปฎิบัติตามมาตรฐานขั้นต่ำด้านแรงงาน และสิทธิมนุษยชน จะส่งผลให้สหรัฐอเมริการะงับความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมและอาจระงับการนำเข้าสินค้าของไทย ซึ่งกรมการค้าต่างประเทศในฐานะที่เป็นหน่วยงานกำกับดูแลเรื่องอุปสรรคทางการค้า ได้ประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอย่างใกล้ชิดเพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าว และจากการดำเนินการป้องกันและปราบปรามการค้ามนุษย์ของไทย โดยสำนักงานตำรวจแห่งชาติ มีการจับกุมคดีการค้ามนุษย์ โดยเฉพาะการกระทำผิดด้านแรงงาน ตั้งแต่ปี 2552-2555 เฉลี่ยปีละประมาณ 20,000 ราย

จังหวัดสมุทรสาครเป็นแหล่งที่ตั้งโรงงานอุตสาหกรรมแปรรูปสินค้าประมงที่สำคัญของไทย ในจังหวัดมีแรงงานต่างชาติจากประเทศเพื่อนบ้านประมาณ 400,000ราย ทั้งนี้มีแรงงานประมาณ 340,000 รายต่อปีที่ได้รับการพิสูจน์สัญชาติเพื่อขึ้นทะเบียนให้ถูกต้องตามกฎหมาย โดยกว่าร้อยละ 90 เป็นแรงงานสัญชาติพม่าที่เหลือเป็นลาวและกัมพูชา และสมาชิกสมาคมอาหารแช่เยือกแข็งไทยที่เป็นผู้ผลิตและส่งออกสินค้ากุ้งที่โรงงานตั้งอยู่ในจังหวัดสมุทรสาครมีจำนวนกว่า 1 ใน 3 ของจำนวนโรงงานทั้งหมดในจังหวัดสมุทรสาคร ดังนั้นสมาคมอาหารแช่เยือกแข็งไทยจึงได้พยายามสร้างความตระหนักให้แก่สมาชิกโดยเพิ่มการตรวจสอบด้านบริหารจัดการที่ดีด้านแรงงานเข้าไปด้วย ไม่ว่าจะเป็นการตรวจการใช้แรงงานเด็ก แรงงานบังคับ และการค้ามนุษย์ รวมถึงการปฎิบัติตามกฎหมายแรงงานไทยอย่างเคร่งครัด เพื่อไม่ให้การส่งออกกุ้งไทยเผชิญกับภาวะวิกฤตทั้งเรื่องความเชื่อมั่นและภาพลักษณ์ที่ติดลบในสายตาลูกค้าซึ่งอาจส่งผลไปถึงการเลิกสั่งซื้อสินค้ากุ้งจากประเทศไทย ถึงแม้สินค้ากุ้งไทยจะมีข้อได้เปรียบในเรื่องคุณภาพมาตรฐานสินค้าที่ดีและมีความสม่ำเสมอเมื่อเทียบกับคู่แข่งขัน

อย่างไรก็ตาม  การดำเนินคดีกับผู้เสียหายและผู้ต้องหาจากการกระทำความผิดด้านการค้ามนุษย์มีแนวโน้มลดลง เพราะ ผู้เสียหายไม่ให้ความร่วมมือในฐานะพยาน และไม่ยอมให้ข้อเท็จจริง ตลอดจนกล่าวโทษผู้กระทำผิด แม้ว่าผู้เสียหายอยู่ในปัจจัยแวดล้อมและพฤติการณ์อาจเข้าข่ายของการค้ามนุษย์ โดยเฉพาะเด็กและสตรีที่คาดว่าจะเป็นผู้เสียหายมักจะไม่ให้ข้อมูลที่แท้จริง อันจะเป็นประโยชน์ต่อการสืบสวน แต่จะให้

ข้อมูลในทางตรงกันข้าม.../

ข้อมูลในทางตรงกันข้ามเพื่อปกป้องช่วยเหลือบุคคลในครอบครัวที่มีส่วนเกี่ยวข้อง จึงเป็นข้อจำกัดในการคุ้มครองผู้เสียหาย รวมไปถึงการพิสูจน์และยืนยันความผิดในขั้นตอนต่าง ๆ ของกระบวนการยุติธรรม ดังนั้น ในคดีการค้ามนุษย์ หากผู้เสียหายไม่ให้ความร่วมมือ จะไม่มีหลักฐานใดนำไปยืนยันความผิดได้ ซึ่งแตกต่างจากความผิดคดีอาชญากรรมทั่วไป ซึ่งในประเด็นนี้ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้ให้ความช่วยเหลือและให้ข้อมูล ข้อเท็จจริงกับผู้ที่เกี่ยวข้องตลอดจนแรงงานว่าทุกคนมีส่วนร่วมในการแก้ไขปัญหาโดยให้ข้อมูลที่เป็นประโยชน์กับเจ้าหน้าที่ในการแก้ไขปัญหาดังกล่าว

ที่ผ่านมา หน่วยงานภาครัฐและภาคเอกชนที่เกี่ยวข้องได้ใช้มาตรการเข้มงวดในการช่วยป้องกันไม่ให้   มีปัญหาเรื่องการใช้แรงงานเด็ก แรงงานบังคับ และการค้ามนุษย์เกิดขึ้นในประเทศไทย โดยมีการดำเนินการเชิงรุกมากขึ้น อาทิ การจัดสถานศึกษาเพื่อให้ลูกหลานแรงงานต่างด้าวได้เข้าเรียนในระบบที่กำหนด และมีศูนย์รับแจ้งเหตุและระบบรับเรื่องราวร้องทุกข์เกี่ยวกับเด็กจากการทำงานในรูปแบบที่เลวร้าย ของสำนักงานตำรวจแห่งชาติ เป็นต้น นอกจากนี้รัฐบาลยังได้ให้ความร่วมมือกับองค์การแรงงานระหว่างประเทศ (International Labour Organisation : ILO) เพื่อแก้ไขปัญหาการใช้แรงงานที่ผิดกฎหมาย และใช้แนวทางปฏิบัติการใช้แรงงานที่ดี (Good Labour Practices : GLP) สำหรับใช้บนเรือประมงไทย/ฟาร์มเลี้ยงกุ้ง/สถานประกอบการแปรรูปกุ้ง/สัตว์น้ำ หรือล้ง และโรงงานแปรรูปกุ้ง/อาหารทะเล (ห้องเย็น) มีการติดตั้งระบบการติดตามเรือประมง (Vessel Monitoring System : VMS) การจัดทำแนวทางปฏิบัติการใช้แรงงานที่ดี (GLP) การจัดทำรายการงานอันตรายสำหรับแรงงานเด็กในอุตสาหกรรมกุ้ง/อาหารทะเล  มีการจัดตั้งศูนย์ประสานแรงงานประมง รวมไปถึงการจัดทำจรรยาบรรณสำหรับผู้ประกอบการเรือประมงไทย (Code of Conduct) อีกด้วย

ดังนั้น จะเห็นได้ว่าประเทศไทยมีความพยายามในการแก้ไขปัญหาการค้ามนุษย์ การใช้แรงงานเด็ก และแรงงานบังคับ ซึ่งเป็นอาชญากรรมข้ามชาติให้หมดไปจากประเทศไทย เช่น การเพิ่มประสิทธิภาพและความเข้มงวดของการบังคับใช้กฎหมาย ตลอดจนการพัฒนากระบวนการจัดหางานนอกระบบ ทั้งนี้ แสดงให้เห็นว่าประเทศไทยต่อต้านการค้ามนุษย์และมีความจริงใจในการยุติการค้ามนุษย์ การใช้แรงงานเด็กและแรงงานที่ผิดกฎหมาย เนื่องจากปัญหาดังกล่าวมีความสำคัญ และก่อให้เกิดผลกระทบทั้งเรื่องความเชื่อมั่นและภาพลักษณ์ทางด้านลบในสายตานานาประเทศ ซึ่งอาจส่งผลไปถึงการเลิกสั่งซื้อสินค้ากุ้งจากประเทศไทย

************************************